Leksikon Print E-mail

Bima
Postolje na kojem se u sinagogi čita Tora. U modernim, reformističkim sinagogama bima se nalazi u prednjem dijelu, iako se prema tradiciji ono nalazi u središtu sinagoge.

Talit
Talit je molitveni šal od bijelog platna s crnim prugama i resama (cicit) . Talit se nosi tijekom jutarnje molitve u tjednu ili na Šabat i na blagdane.

Sidur
Jevrejski molitvenik. Jevreji se mole tri puta na dan te petkom navečer i subotom, jevrejskim danom odmora na koji se mole i posebne dodatne molitve. Sve se te molitve nalaze u siduru. Jevrejski molitvenik predstavlja jedinstvo Jevreja u cijelom svijetu koji su 2000 godina bili raštrkani po Europi, Americi, Africi i Aziji. Svi su Jevreji molili i još uvijek mole iz istog molitvenika – sidura. Biblija je izvor i inspiracija sidura.

Aron hakodeš
Sveta arka: ormar u kojem se u sinagogi čuvaju svici Tore. Ona je najsvetiji dio svake sinagoge i tradicionalno je postavljena na istočnom zidu okrenuta prema Jeruzalemu gdje je nekoć stajao Sveti hram. Stajanje dok su vrata aron hakodeša otvorena i dok su svici Tore otkriveni javnosti smatra se činom poštovanja.

Magen David
Davidov štit (pogrešno zvan Davidova zvijezda) je simbol jevrejskog identiteta. Mnoge sinagoge imaju ovaj simbol na prednjem dijelu čime se označava da je zgrada jevrejsko svetište.
Nacistička je Njemačka koristila ovaj simbol da odvoji Jevreje i ponizi ih. Obilježavanje Jevreja prisiljavanjem da na svojoj odjeći nose Davidov štit izlagalo ih se nasilju i maltretiranju. Isto tako on je postao jedno od sredstava korištenih za izoliranje Jevreja od ostatka populacije, da bi ih se kasnije moglo deportirati u koncentracijske logore. I u logorima su Jevreji bili obilježeni Davidovim štitom.
Danas je Davidov štit simbol Izraela i nalazi se na državnoj zastavi.

Tora
Zapisani zakon Sefer Tore ili Tore sadrži Pet knjiga Mojsijevih i pisan je na pergamentu izrađenom od košer životinje. Pisac (Sofer Stam) pažljivo kopira tekst prema davnoj tradiciji koja određuje oblik slova, posebne ukrase koji se dodaju određenim slovima, veličinu slova i razmake između odlomaka. U Sefer Tori postoji otprilike 245 stupaca, a svaki stupac ima 42 retka. Niti jedno se slovo ne smije doticati, a čak i ako samo jedno slovo nedostaje ili je nejasno, Sefer Tora se neće koristiti dok se to ne ispravi.

Menora
Jedan od najstarijih simbola jevrejske vjere je menora. To je sedmokraki svijećnjak koji se u davnini koristio u Svetom hramu u Jeruzalemu. Knjiga Exodus sadrži točne upute za izradu menore koja se izrađuje od čistog zlata. Kada su 70. godine prije Krista Sveti hram uništili rimljani, paradirali su držeći menoru da bi pokazali svoju pobjedu, prizor koji je izrezbaren na poznatim Titusovim vratima u Rimu. Većina, ako ne i sve sinagoge imaju menoru; u nekim od današnjih sinagoga pronaći ćete svjetiljku što simbolizira menoru koja se u davnim vremenima koristila u Svetom hramu.

Mezuza
Mezuza je svitak pergamenta koji sadrži tri izvatka iz Biblije od kojih je jedan molitva Shema Yisrael (Slušaj Izraele). Pergament se nalazi u torbici i pričvršćen je za desni dovratak na ulazu. Običaj je poljubiti mezuzu nakon ulaska i prije izlaska iz prostorije.

Galerija za žene
U jevrejskoj tradiciji muškarci i žene sjede odvojeno tijekom molitve i učenja Tore. U svijetu Jevreja možete pronaći mnogo raznih galerija za žene; neke imaju samo zavjesu kojom su žene odvojene od muškaraca, druge imaju dekorativne drvene pregrade a u mnogim sinagogama žene sjede iznad svetišta na balkonima koji se nalaze na drugom katu. Ovo odvajanje muškaraca i žena potječe iz tradicionalnih pravila skromnosti koja su dio opširnog i elaboriranog skupa pravila Jevrejskog zakona. Vjeruje se da osoba koja se obraća Bogu mora biti iskrena srca i čistih namjera te da je dom mjesto za sakupljanje, ali za vrijeme molitve osoba treba biti sama bez kušnji i odvlačenja pažnje.

Hebrejski
Hebrejski jezik ima 22 slova. To je jezik Biblije i jevrejske molitve ali i jezik moderne države Izrael. Stotinama se godina Hebrejski uglavnom koristio kao sveti jezik za molitvu i učenje Tore. Mladići su učili kako ga čitati i tu su vještinu koristili prilikom moljenja i učenja a žene su učile moliti na Hebrejskom. Hebrejska se slova koriste u ukrasnim simbolima u sinagogama. Riječi poput „Bog“, „duša, „Tora“ mogu se naći na ukrasima sinagoga.

Pjevač (Hazan)
Pjevač vodi molitvu. Tijekom posebnih prazničkih molitvi postoji određeno značenje posebnih melodija, koje se pjevaju, i glasa pjevača.

Rabini
Rabin je vjerski autoritet, učitelj i duhovni savjetnik u zajednici. Rabin mora biti stručnjak za Jevrejski zakon koji je opsežan i kompliciran; rabin je ovlašten i da postavlja pravila za pitanja o halakhi (Jevrejski zakon) koja mu postavljaju članovi zajednice.

Zajednica (Kehilla)
Zajednica je odgoroi-na za sinagogu, groblje, pogrebna društva, dobrotvorna društva i mnoge druge javne institucije. Zajednica podržava i prati svoje članove od rođenja do smrti. Neke zajednice imaju rodilišta za jevrejske žene; mnoge imaju i dječje vrtiće i jevrejske škole za djecu. Usluge zajednice razvile su se tijekom godina pa zgrade zajednica često sadrže i plesne dvorane za praznicne zabave, bar micve i druge tradicionalne proslave. Zajednice omogućuju Jevrejima da održavaju svoj jedinstveni identitet kao manjine koje ne žive u jevrejskoj državi.

 
< Prev
powered_by.png, 1 kB

Anketa

Na web sajtu želio bih...
 

Guestbook - Last Post

Adnan
I samo da zahvalim na informacijama sa vase stranice i meni je trebalo za seminarski.

Who's Online

We have 1 guest online
mod_vvisit_counterToday104
mod_vvisit_counterYesterday7
mod_vvisit_counterThis week104
mod_vvisit_counterThis month13249
mod_vvisit_counterAll2165113

Newsletter

Ako želite primati novosti sa našeg web-a prijavite se na Newsletter






Follow benevolencija on Twitter

© 2017 Jewish Community of Bosnia and Herzegovina