| netilat jadajim | netilat jadajim (hebr.) – doslovno: podizanje ruku = obredno pranje ruku prije Kerijat Šema, tefila ili blagovanja obroka.
Prije i poslije uživanja hljeba ili obroka (ne užine) koji se sastoji od tjestenina peru se ruke.
Prvo pranje ruku naziva se netilat jadajim (podizanje ruku) jer se ruka koja se sapira postavlja pod uglom od četrdeset i pet stepen (vrhovi prstiju na gore) - tako da se voda slijeva od vrhova prstiju ka zglobu šake.
Prije prvog pranja ruku izgovara se blagoslov:
“Baruh Ata Adonaj, Elo(h)enu Meleh (h)a-olam, ašer kidešanu bemicvotav, vecivanu al netilat jadajim.”
“Blagosloven si Ti, Gospode, Bože naš, Kralju svijeta, koji si nas posvetio svojim zapovijedima, i zapovjedio nam podizanje ruku.”
Prema Talmudu, blagoslov za pranje ruku treba se izgovoriti prije samog pranja.
Voda kojom se ruke peru mora biti dostojna pijenja. Ako se radi o stajaćoj vodi ona je morala biti pokrivena (ili u začepljenoj flaši). Voda se mora posipati iz posude koja može primiti najmanje reviit (1.4 dl) vode - što je minimalna količina vode koja se mora izliti na obje ruke zajedno. Voda se moče prosuti odjednom po pola čaše na svaku ruku - ili u nekoliko mlazova. Danas je opšteuvrežen običaj da se prvo sipaju tri mlaza na lijevu - a potom na desnu ruku. Ko se ovog običaja ne pridržava nije na gubitku - a ko ga se pridržava ne zaslužuje time specijalni dobitak.
Drugo pranje ruku naziva se na hebrejskom majim aharonim – “posljednje vode”. Iako danas mnogi zanemaruju ovo pravilo ono nije ništa manje važno od prvog pranja ruku - i činjenica da je razlogu zbog kojega je ovo pravilo uvedeno možda prošao rok trajanja nema nikakve veze sa pravilom samim - jer (H)alaha je stvar procedure - a ne razloga koji su hahamim naveli za ustanovljavanje određenog pravila.
Zakoni o vodi i količini vode su identični kao i za netilat jadajim. Razlika je u tome što se nad majim aharonim ne blagosilja - i što su vrhovi prstiju okrenuti na dole - tako da se voda sliva od članka šake ka vrhovima prstiju.
|
