| maceva | maceva (hebr.) = nadgrobni spomenik.
Maceva se postavlja najranije po isteku šiva - a češće tridesetog dana ili na prvu godišnjicu smrti.
Običaj postavljanja nadgrobnog spomenika je veoma star. Mnogo takvih spomenika je sačuvano do danas, npr. grob kralja Davida u Jerusalimu, grobovi praotaca u Hevronu, itd. Od biblijskih vremena, sve do perioda kada je podizanje spomenika postalo opšta praksa, vladao je običaj da se na grob nabaci gomila kamenja ili da se pokraj groba postavi vidljiv znak ili stubovi. Ovo se radilo iz dva razloga; da se tijelo zaštiti od divljih životinja i da se skrene pažnja prolaznicima, naročito Ko(h)anim, da se tu nalaze grobovi.
Aškenazi po pravilu postavljaju nadgrobne spomenike uspravno, a Sefardi horizontalno.
Mjesto na groblju gdje se sahranjuju rabljene knjige sa Tora tematikom zove se geniza. Spomenik na geniza obično se obilježava uklesavanjem ili vajanjem otvorene knjige.
Na spomenicima Levijevih često se pojavljuje uklesan vrč koji simbolizuje njihovu funkciju u Hramu - a na spomenicima Ko(h)anim najčešće su uklesane ruke koje simbolizuju njihovo isključivo pravo blagosiljanja.
Nema ujednačenosti u pogledu natpisa na spomenicima. U biblijsko doba natpisa nije ni bilo. - Kasnije su se pojavili kratki natpisi kao: “Zihrono livraha” (Neka bi sjećanje na njega bilo na blagoslov), i sl..
Na spomenicima Aškenaza obično stoje hebrejska slova “pe” “tet” koja su anagram riječi “po tamun” (ovdje je sklonjen) ili “po temuna” (ovdje je sklonjena) – ili slova “pe” “nun” koja su anagram riječi “po nikbar” (ovdje je sahranjen) ili “po nikbera” (ovdje je sahranjena).
Sefardi i za muškarce i za žene stavljaju slova “mem” “kof” koja su anagram riječi “macevet kevura” (grobni kamen). Na spomeniku se ispisuju kratki nadgrobni natpisi, ime, prezime, datum rođenja i smrti, često popraćeni hebrejskim iskazom “Tije nišmato cerura bicror (h)a-hajim” (Neka bi mu duša bila vezana u snop živih) ili njegovim anagramom.
(množina: macevot)
|
Predstavljanje novog izdanja Sarajevske Hagade
